Milyonlarca kişinin yakından takip ettiği 12. Yargı Paketi için Meclis sürecinde kritik aşamaya geçiliyor. Adalet Bakanlığı'nın hazırlıklarını tamamlamak üzere olduğu düzenleme, TBMM Genel Kurulu'nun gündemine gelirken ceza infaz sistemi başta olmak üzere birçok alanda değişiklik yapılması bekleniyor. Özellikle son dönemde artan IBAN dolandırıcılıklarına ilişkin mağduriyetlerin giderilmesine yönelik maddeler dikkat çekerken, af ve infaz indirimi beklentileri de yeniden gündeme geldi.
12. YARGI PAKETİ'NDE YENİ MADDELER EKLENDİ
Adalet Komisyonu, 30 maddelik yasa teklifini gece mesaisiyle tamamladı. Teklifin hızla Genel Kurul gündemine getirilmesi ve yaz tatilinden önce yasalaştırılması planlanıyor. AK Parti milletvekillerinin önergesiyle teklife yeni madde eklendi. Son dönemde özellikle banka hesabını başkalarına kullandıran kişilerin yargılanmasıyla gündeme gelen Türk Ceza Yasası’nın ‘Nitelikli dolandırıcılık’ başlıklı 158’inci maddesine şu hüküm eklendi:
“Bu madde (nitelikli dolandırıcılık) ile 157’nci maddede (dolandırıcılık) yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.”
Tutuklu veya tutuksuz yargılanan tüm sanıkların dosyalarının yeniden görülmesi amacıyla da yasaya geçici madde eklendi. Buna göre, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılıktan haklarında hüküm verilmiş olup da temyiz süreci bitmemiş sanıkların dosyaları hakkında bozma kararı verilecek. Bu dosyalar ilk derece mahkemelerine gönderilecek. Yargıtay Başsavcılığı’nda bulunan dosyalar da ilk derece mahkemelerine iletilecek.
Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılıktan haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olan hükümlüler ise mağdurun uğradığı zararı tamamen gidermeleri şartıyla Türk Ceza Yasası’ndaki ‘etkin pişmanlık’ hakkından yararlanacak. Bunun için, mahkemece yapılacak ihtardan itibaren en geç 6 ay içinde aynen geri verme veya tazmin işlemlerinin tamamlanması gerekiyor. Bu durumda sanıklar, “Etkin pişmanlığın kovuşturma başladıktan sonra ve fakat hüküm verilmezden önce gösterilmesi halinde, verilecek cezanın yarısına kadarı indirilir” hükmünden yararlanacaklar. Mağdurun zararı tamamen giderilinceye kadar, infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilmeyecek. Bu hükümler, yasanın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla hüküm verilmiş olup da temyize gidilmemesi nedeniyle kesinleşen dosyalara da uygulanacak.
Adalet Bakanlığı Mevzuat Genel Müdürü Mehmet Ökmen, teklife eklenen yeni hükümlerin nasıl uygulanacağını şöyle anlattı:
“Esasında gerçek mağdurlar, parasını bir şekilde kaptıranlar diyelim, asıl mağdurlar onlar. Onların zararının giderilmesi bakımından da geçici madde yazıldı. (Sorun) Aslında, ‘yardım eden’ olması gereken bir fiilin uygulamada ‘asli fail’ kabul edilmesi ve tam ceza verilmesi… Burada suç ve cezada ölçülülük ilkesi gereği, bunun belli bir oranda indirilmesi yönünde fıkra eklendi, yarı oranında indirilecek.
* Peki, bu durumda ne olacak? Yürüyen yargılamalara etkisi bakımından da geçici madde düzenlendi. Mağdurların zararının ödenmesi koşuluyla etkin pişmanlık hükmünden faydalanabilecek. Altı aylık da mahkemede süre verilecek, ihtardan itibaren altı ay içinde ödediği takdirde etkin pişmanlıktan faydalanacak.
* Mal varlığına karşı işlenen bu dolandırıcılık suçu mağdur sayısınca oluşuyor. Türk Ceza Kanunu’nun genel hükümlerine göre, mağdur sayısınca oluştuğu için birden fazla mağdura karşı işlenmişse bu suç, birden fazla mağdurla alakalı hüküm kuruluyor, yargılama yapılıyor, ceza veriliyor. Buradaki indirim her bir kurulan hüküm bakımından indirim sebebi olacaktır. Etkin pişmanlık varsa da ya da getirilen imkândan faydalanırsa da her bir hüküm bakımından indirim sağlanacaktır.
* Eğer bu şartlar gerçekleşirse iki yıl veya altına kadar ceza inebilecek. Bugün ceza iki yıla kadar inmiyor ceza miktarı itibarıyla ve indirim uygulanmadığı için Türk Ceza Kanunu’nun 39’uncu maddesindeki yardım edenden dolayı 1/2 indirim kabul edilmediği için, 37’nci maddeye göre asli maddi fail kabul edildiği için ceza miktarı dört yıl, hatta 3 veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenirse altı yıla çıktığı için HAGB (hükmün açıklanmasının geri bırakılması) sınırında ya da iki yılın altına erteleme sınırına gelmiyor. Bu getirilen düzenlemeyle bu şartlar, mağdurun zararı giderildiği takdirde HAGB sınırına gidecek, diğer şartları varsa HAGB ya da erteleme olabilecek.
* Yasa koyucu böylelikle bir imkân tanımış olacak. Asıl hedef burada gerçek mağdurların zararının giderilmesidir, düzenlemenin asıl amacı budur. Taksit konusu, 168’in (etkin pişmanlık) uygulamasında ne ise o cari (geçerli) olacaktır. Altı ay içinde mağdurların zararının bir an evvel giderilmesinde fayda olduğunu düşünüyoruz.”
12. YARGI PAKETİ MECLİS''TEN GEÇTİ Mİ?
TBMM Genel Kurulu, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ile ilgili düzenlemeleri de içeren kanun teklifi ile kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen kanun teklifinin görüşmelerine başlayacak.
Haftalık çalışmalarına 30 Haziran Salı günü başlayacak Genel Kurul, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ile ilgili düzenlemeleri de içeren Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni ele alacak.
Teklifle, Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yapanlar hariç olmak üzere, Silahlı Kuvvetlerden her ne sebeple olursa olsun ayrılan subaylar, Kanun'da yer alan istisnalar dışında muvazzaf olarak tekrar Silahlı Kuvvetler hizmetine alınamayacak.Milli Savunma veya İçişleri bakanlıklarının nam ve hesabına tıp ve diş hekimliği fakültelerinde okutularak subaylığa nasbedilenler yükümlülük süresini tamamlamadan mahkeme veya disiplin kurulu kararına dayanılarak ilişiği kesilenler ile tabi olduğu mevzuat uyarınca istifa edenler, hesaplanacak süre boyunca diş hekimliği ya da hekimlik mesleklerini icra edemeyecek.
Sözleşmeli erbaş ve er olarak en az 7 hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olumlu olanlar, kamu kurum ve kuruluşlarının infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye eri, şoför ve destek personeli kadro ve sözleşmeli pozisyonlarına kontenjan ve atama izinleri dahilinde atanabilecek.
Sözleşmeli erbaş ve erlerin uzman erbaşlığa geçirilmelerine ilişkin usul, esas ve şartlara yönelik değişikliğe göre, fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi ile yazılı ve/veya mülakat sınavlarında başarılı olma şartı aranacak.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, "Bizim önceliğimiz iş dünyasının zamanını mahkeme koridorlarında değil, üretim sahalarında harcamasını sağlamaktır. Bizim hedefimiz sadece hızlı karar veren bir yargı değil, daha hızlı, daha öngörülebilir ve daha güven veren bir adalet inşa etmektir." dedi.
Bakan Gürlek, 12. Yargı Paketi çalışmalarının devam ettiğini, ticari davalarda usul süreçlerini sadeleştirmek, bu mahkemelerin iş yükünü dengeleyen yapısal adımlar atmak ve dijitalleşmeyle süreçleri daha hızlı ve etkin hale getirmek için durmaksızın çalıştıklarını belirterek, "Bizim önceliğimiz iş dünyasının zamanını mahkeme koridorlarında değil, üretim sahalarında harcamasını sağlamaktır. Bizim hedefimiz sadece hızlı karar veren bir yargı değil, daha hızlı, daha öngörülebilir ve daha güven veren bir adalet inşa etmektir." şeklinde konuştu.
Öte yandan Adalet Bakanı Gürlek, 12. Yargı Paketi'ne ilişkin bir soruyu yanıtlarken, "Onunla ilgili çalışmalarımız devam ediyor. 12. Yargı Paketi'nde dediğim gibi şu an en ince ayrıntısına kadar çalışıyoruz. Teklifleri değerlendiriyoruz. Özellikle yargı süreçlerinin hızlandırılması için atılması gereken adımlar olduğunu fark ettik. Bunlarla ilgili çalışmalarımız var." ifadelerini kullandı.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, noterlerin yargının hızlandırılması konusundaki somut önerilerinin çok kıymetli olduğunu, konuyla ilgili çalıştıklarını belirterek, "12. Yargı Paketi'ndeki düzenlemelerle yargıyı hep birlikte daha da hızlandıracağız." ifadelerini kullandı.
Öte yandan Adalet Bakanı Akın Gürlek, daha önce yaptığı açıklamada "İş dünyasının doğrudan muhatap olduğu ticari davalar ve iş davaları uzun sürüyor. Sistemdeki sorunların çözümü için 12. Yargı Paketi'nde adımlar atacağız." dedi.
