Deprem tehlikesinin görece daha az olduğu şehirler, Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaşayan vatandaşların merak ettiği konular arasında bulunuyor. Ülke genelinde aktif fay hatlarının dağılımı ve yer kabuğunun jeolojik özellikleri, şehirlerin deprem tehlikesi açısından farklı değerlendirilmesine neden oluyor. Dünya üzerinde Kanada’dan İskandinavya’ya kadar uzanan geniş anakaya alanları, jeolojik kararlılıklarıyla dikkat çekerken Türkiye’de de benzer şekilde aktif fay sistemlerinden uzak konumlanan yerleşim yerleri bulunuyor. Bu şehirler, deprem tehlikesinin daha yüksek olduğu bölgelerle karşılaştırıldığında farklı bir jeolojik konuma sahip olabiliyor. Bununla birlikte deprem tehlikesinin düşük olması, yapı güvenliğinin önemsiz olduğu anlamına gelmiyor. Yerel zemin koşulları ve binaların dayanıklılığı da olası bir depremin etkileri üzerinde belirleyici oluyor. Peki, Türkiye’de hangi iller deprem tehlikesinin görece düşük olduğu bölgelerde yer alıyor? Aktif fay hatlarından uzak şehirler hangileri? İşte merak edilen iller…

Yeryüzünde sismik aktivitenin sınırlı seyrettiği alanlar, hareketli tektonik levha sınırlarına olan mesafeleri ve milyonlarca yıllık dayanıklı anakaya yapılarıyla öne çıkıyor. Küresel ölçekte devasa kıtasal kalkanlar üzerinde yer alan ülkeler deprem tehlikesinden en az etkilenen yerler arasında bulunurken, Türkiye’de de ana fay sistemlerine uzaklıklarına göre sismik riskin daha düşük olduğu şehirler dikkat çekiyor.

DÜNYANIN SİSMİK AÇIDAN EN STABİL BÖLGELERİ

Tektonik levhaların iç kesimlerinde konumlanan Avrupa ve Asya coğrafyalarındaki birçok ülke, sismik aktivitenin en az yaşandığı alanlar arasında yer alıyor. İsveç, Norveç, Finlandiya, İrlanda, Almanya ve Polonya’nın yanı sıra Baltık ülkeleri Estonya, Letonya ve Litvanya ile Grönland ve Faroe Adaları bu stabil kuşak içerisinde değerlendiriliyor. Kanada’nın geniş bir bölümü ile Rusya’nın Sibirya coğrafyası, sahip oldukları dayanıklı anakaya kütleleri sayesinde sismik enerji birikiminin son derece sınırlı kaldığı devasa alanlar olarak öne çıkıyor. Benzer şekilde, Güney Amerika’da Brezilya Kalkanı üzerinde yer alan Brezilya ve aktif levha sınırlarından uzak konumda bulunan Avustralya kıtası deprem riskinin en düşük olduğu yerler arasında gösteriliyor. Afrika kıtasında ise Çad, Nijer, Burkina Faso ve Fildişi Sahili gibi Batı ve Orta Afrika ülkeleri aktif fay hatlarına olan mesafeleri nedeniyle sismik açıdan en güvenli coğrafyalar arasında sayılıyor.

TÜRKİYE’DE DEPREM RİSKİNİN DAHA AZ OLDUĞU İLLER

Kuzey Anadolu Fay Hattı, Doğu Anadolu Fay Hattı ve Batı Anadolu Fay Hattı gibi devasa sismik sistemlerin etkisi altında bulunan Türkiye’de, ana kırılma hatlarına uzaklığı ve zemin yapısı sebebiyle sismik tehlikenin nispeten düşük kaldığı bölgeler de yer alıyor.

İç Anadolu Bölgesi’nde Konya Ovası ve çevresi sismik hareketliliğin en az görüldüğü alanlardan biri olarak değerlendiriliyor. Konya’nın batı kesimleri Batı Anadolu Fay Hattı’nın etkisi altında kalsa da kentin geneli ile komşusu Karaman, deprem açısından sakin iller arasında yer alıyor. Büyük fay sistemlerine uzak konumda bulunan Niğde, Aksaray ve Nevşehir de geçmişte yaşadıkları sınırlı sismik hareketlilik ve jeolojik özellikleriyle deprem riski düşük şehirler arasında gösteriliyor.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde Mardin’in özellikle kent merkezi ile güney ilçeleri sağlam zemin yapısıyla dikkat çekerken, Şanlıurfa’nın da kuzeybatı kesimleri dışındaki büyük bölümü daha düşük sismik tehlikeye sahip alanlar içerisinde bulunuyor. Marmara Bölgesi’nde ise Kırklareli’nin kuzeybatısı ile Edirne’nin batı kesimleri ana fay hatlarına olan uzaklıklarıyla öne çıkarken, Trakya’nın doğusuna doğru ilerledikçe tehlike seviyesi kademeli olarak artış gösteriyor.