Ankara’da 7-8 Temmuz’da yapılacak NATO Zirvesi öncesinde “NATO ülkeleri hangileri?” ve “Türkiye NATO’ya ne zaman üye oldu?” soruları yeniden gündeme geldi. Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü, 32 üyesiyle ortak savunma ilkesine dayanan uluslararası bir askerî ittifak olarak faaliyet gösteriyor.

NATO ülkeleri Ankara zirvesi öncesi gündemde

NATO ülkeleri, Ankara’nın ev sahipliğinde 7-8 Temmuz’da düzenlenecek NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde kamuoyunun en çok araştırdığı başlıklardan biri oldu. Zirveye NATO üyesi ülkelerin yanı sıra Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore’nin de katılması bekleniyor.

Zirve, Avrupa-Atlantik güvenlik gündemiyle Hint-Pasifik bölgesine ilişkin başlıkları aynı masa etrafında ele alacak. Bu nedenle NATO’nun ne anlama geldiği, kaç ülkeden oluştuğu ve Türkiye’nin ittifaka ne zaman katıldığı yeniden öne çıktı.

NATO nedir, açılımı ne?

NATO, İngilizce “North Atlantic Treaty Organization” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede “Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü” ya da “Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı” olarak kullanılır.

Örgüt, 4 Nisan 1949’da imzalanan Kuzey Atlantik Antlaşması’na dayanarak kuruldu. Kuruluşunda 12 ülkenin yer aldığı NATO, farklı dönemlerde yapılan genişlemelerle 32 üyeli bir ittifaka dönüştü.

NATO’nun merkezi Belçika’nın başkenti Brüksel’dedir. İttifakın temel işleyişi, üye ülkeler arasında ortak savunma anlayışına dayanır.

NATO’nun 5. maddesi ne anlama geliyor?

NATO’nun en çok bilinen düzenlemelerinden biri 5. maddedir. Bu maddeye göre, üye devletlerden birine yönelik silahlı saldırı, tüm üyelere yapılmış bir saldırı olarak kabul edilir.

Bu çerçevede diğer üyeler, saldırıya uğrayan ülkeye yardım etme yükümlülüğü üstlenir. Yardımın kapsamı, gerekli görülmesi halinde silahlı kuvvet kullanımını da içerebilir.

NATO üyesi ülkeler hangileri?

NATO’nun 2026 itibarıyla 32 üyesi bulunuyor. İttifaka en son İsveç katıldı.

NATO üyesi ülkeler ve üyelik yılları şöyle:

Almanya (1955)

Amerika Birleşik Devletleri (1949)

Arnavutluk (2009)

Belçika (1949)

Birleşik Krallık (1949)

Bulgaristan (2004)

Çek Cumhuriyeti (1999)

Danimarka (1949)

Estonya (2004)

Fransa (1949)

Hırvatistan (2009)

Hollanda (1949)

İspanya (1982)

İtalya (1949)

İzlanda (1949)

Kanada (1949)

Karadağ (2017)

Kuzey Makedonya (2020)

Letonya (2004)

Litvanya (2004)

Lüksemburg (1949)

Macaristan (1999)

Norveç (1949)

Polonya (1999)

Portekiz (1949)

Romanya (2004)

Slovakya (2004)

Slovenya (2004)

Türkiye (1952)

Yunanistan (1952)

Finlandiya (2023)

İsveç (2024)

Türkiye NATO’ya ne zaman üye oldu?

Türkiye, NATO’ya 1952 yılında katıldı. Türkiye ile Yunanistan’ın ittifaka dahil olması, NATO’nun kuruluşundan sonraki ilk genişleme adımlarından biri oldu.

Türkiye’nin NATO üyeliğine ilişkin süreçte, katılım metni Ekim 1951’de Londra’da imzalandı. Türkiye’nin Kuzey Atlantik Antlaşması’na katılımı 18 Şubat 1952’de onaylandı ve üyelik bu tarihte gerçekleşti.

NATO neden kuruldu?

NATO, üye ülkelerin dış tehditlere karşı ortak savunma yapması amacıyla kuruldu. Kuruluş süreci, 4 Nisan 1949’da Washington Antlaşması olarak da bilinen Kuzey Atlantik Antlaşması’nın imzalanmasına dayanıyor.

İlk imzacı ülkeler arasında ABD, Kanada, Danimarka, Norveç, Hollanda, Belçika, Lüksemburg, Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, Portekiz ve İzlanda yer aldı.

Ankara’daki zirveyle birlikte NATO’nun mevcut güvenlik gündemi, üye ülkelerin ortak savunma politikaları ve ittifakın genişleyen iş birlikleri yeniden gündemin merkezine taşındı.